DeLorean: Zbudowany ze stali, napędzany marzeniami. 40 lat legendy, która pokonała czas

„Jeśli zamierzasz zbudować wehikuł czasu w samochodzie, to czemu nie zrobić tego ze stylem?” – to zdanie doktora Emmetta Browna, wypowiedziane w kultowym „Powrocie do przyszłości”, stało się definicją całej ery. W 1985 roku kino science fiction dostało coś więcej niż tylko film – dostało legendę na czterech kołach. DeLorean DMC-12, futurystyczny samochód, który miał być symbolem innowacji, zyskał nieśmiertelność w najbardziej zaskakujący sposób: jako wehikuł czasu.

Czterdzieści lat po premierze filmu samochód, który był marzeniem jednego człowieka, nadal porusza wyobraźnię. Czas więc cofnąć się o kilka dekad i prześledzić historię powstania DeLoreana – maszyny, która miała zmienić motoryzację, a zmieniła popkulturę.

Wizjoner za kierownicą: kim był John Z. DeLorean?

Za projektem, który miał wyprzedzić swoje czasy, stał człowiek, który już wcześniej zrewolucjonizował amerykańską motoryzację. John Zachary DeLorean – inżynier, wynalazca, charyzmatyczny menadżer, który odważnie rzucił wyzwanie gigantom przemysłu.

To on stworzył kultowego Pontiaca GTO – pierwszego prawdziwego „muscle cara”, który na zawsze zmienił rynek samochodowy. W latach 60. był uważany za geniusza, który łączył techniczną wiedzę z medialnym błyskiem. Jego kariera w General Motors rosła błyskawicznie, ale z czasem zaczął odczuwać frustrację. Korporacyjne ograniczenia, biurokracja, brak odwagi do zmian – wszystko to sprawiło, że w 1973 roku DeLorean zrezygnował z intratnej posady i postanowił stworzyć własną markę samochodów.

Jego wizją było stworzenie pojazdu, który będzie nie tylko stylowy, ale też bezpieczny, trwały i ekologiczny. W świecie zdominowanym przez amerykańskie V8-ki o niebotycznym spalaniu, było to podejście niemal rewolucyjne. Tak narodził się projekt DMC-12 – pierwszy i jedyny model DeLorean Motor Company.

DeLorean DMC-12 – samochód z przyszłości

DMC-12, bo taka była jego robocza nazwa (DMC – DeLorean Motor Company, „12” miało oznaczać cenę: 12 tysięcy dolarów), powstał w oparciu o odważny, wręcz awangardowy projekt. Za jego stylistykę odpowiadał sam Giorgetto Giugiaro – włoski mistrz designu, który wcześniej projektował takie ikony jak Maserati Bora czy Lotus Esprit.

Wygląd i konstrukcja

DMC-12 od początku wyróżniał się na tle konkurencji:

• Nadwozie ze stali nierdzewnej – surowe, metaliczne wykończenie nie było malowane, co dawało mu industrialny i nowoczesny charakter. Każdy egzemplarz wyglądał jak koncept z targów motoryzacyjnych.
• Drzwi typu gull-wing (skrzydła mewy) – unosiły się do góry, budząc zachwyt i niedowierzanie, ale wymagały precyzyjnych siłowników i odpowiednich zawiasów.
• Silnik umieszczony centralnie – układ znany raczej z samochodów sportowych klasy premium.

Specyfikacja techniczna

Choć DeLorean wyglądał jak auto gotowe do startu w Le Mans, jego osiągi były… umiarkowane. Oto najważniejsze dane techniczne:

• Silnik: 2.85-litrowy V6 PRV (Peugeot-Renault-Volvo)
• Moc: około 130 KM
• Przyspieszenie 0–100 km/h: ok. 10,5 sekundy
• Napęd: na tylną oś
• Skrzynia biegów: 5-biegowa manualna lub 3-biegowy automat
• Waga: ok. 1230 kg

Auto nie było demonem prędkości, ale oferowało nietuzinkowe prowadzenie i komfort jazdy typowy dla europejskich gran turismo.

Katastrofa w zwolnionym tempie – upadek firmy

Niestety, DMC-12 nie zdążył zbudować swojej reputacji. Produkcja ruszyła dopiero w 1981 roku w Dunmurry pod Belfastem (Irlandia Północna), częściowo dzięki wsparciu brytyjskiego rządu, który liczył na miejsca pracy dla lokalnej społeczności.

Ale kłopoty piętrzyły się już od pierwszego dnia:

• opóźnienia produkcyjne,
• nieprzetestowane komponenty,
• wysoka cena końcowa (ponad 25 000 USD – dwa razy więcej niż planowano!),
• recesja gospodarcza w USA.

Do tego doszła dramatyczna sytuacja finansowa i osobiste problemy Johna DeLoreana – w 1982 roku został aresztowany za próbę sprzedaży kokainy w ramach nieudanej prowokacji FBI. Choć ostatecznie oczyszczono go z zarzutów, dla jego firmy było już za późno. Produkcja DMC-12 zakończyła się po niespełna 9 tys. egzemplarzy.

Druga szansa w Hollywood

I wtedy, niczym Deus ex machina, pojawił się… Robert Zemeckis.

Kiedy twórcy filmu „Powrót do przyszłości” szukali odpowiedniego wehikułu czasu, DeLorean wydawał się idealny: futurystyczny, egzotyczny, tajemniczy. Był wręcz niewiarygodny, a jednocześnie realistyczny – dokładnie taki, jak historia, którą opowiadał film.

Reszta to historia: Marty McFly, kondensator strumienia, 1.21 gigawata, 88 mil na godzinę – wszystko to stworzyło jedno z najbardziej rozpoznawalnych filmowych połączeń w historii.

Dzięki trylogii, DMC-12 zyskał status kultowego. Stał się pojazdem, który naprawdę potrafił podróżować w czasie – nie technicznie, ale emocjonalnie, bo dla milionów widzów oznaczał powrót do młodości, do marzeń i do pytania: „Co by było, gdyby…?”

Renesans legendy – DeLorean dziś

Pomimo krótkiej produkcji i upadku marki, DeLorean żyje. I ma się dobrze.

• Kolekcjonerzy i fani skrupulatnie odnawiają istniejące egzemplarze.
• Fani filmu budują repliki wehikułu czasu, łącznie z kondensatorem strumienia i wnętrzem rodem z laboratorium naukowca.
• Nowa DeLorean Motor Company z Teksasu przejęła prawa do marki i ogłosiła w 2022 roku model Alpha5 – w pełni elektrycznego sportowego sedana, który kontynuuje dziedzictwo designu, ale patrzy odważnie w przyszłość.

Czy Alpha5 powtórzy sukces oryginału? Czas pokaże. Ale jedno jest pewne – legenda DMC-12 nie zniknie.

Więcej niż samochód – podróż w wyobraźni

DeLorean DMC-12 nie był perfekcyjny. Miał swoje wady, ograniczenia, a historia jego powstania to pasmo dramatów i błędów. A jednak to właśnie on stał się ikoną, którą dziś czcimy z niemal religijną czcią.

Dlaczego? Bo nie chodzi tylko o silnik, stal czy prędkość. Chodzi o idee. O marzenia. O wizję. DeLorean to symbol odwagi jednego człowieka, który postanowił rzucić wyzwanie światu. To także symbol kultury, która nie boi się pytać: „A co, jeśli…?”

Czterdzieści lat po swojej premierze DeLorean nadal inspiruje, nadal wzbudza emocje, nadal wygląda, jakby przybył z przyszłości. A może właśnie z przeszłości?

Bo przecież – jak powiedział Doc Brown – „Przyszłość nie została jeszcze napisana. Każdy z nas może ją tworzyć.”

I czasem… wystarczy do tego tylko 88 mil na godzinę.

Artykuł powstał przy udziale z firmą https://banda-auto-serwis.pl/